Çocuklarda ortak dikkat ve sosyal referans almak

Bilişsel gelişimde 9 ay civarı oluşmaya başlayan ve 18 ay civarında tam olarak gördüğümüz önemli bir beceri ortak dikkattir. Ortak dikkat, iki insanın bir nesne veya olay üzerinde ortak ilgilerinin olması ve bu ilginin iki kişi tarafından bilinmesidir. Ortak dikkat, dil gelişimi açısından çok önemli bir basamaktır. Bebekler nesnelerin isimlerini sizin tekrarlarınız ve yönlendirmeleriniz sonucu öğrenirler. Örneğin; masada duran elmayı işaret edip “Elma!” dediğinizde ortak dikkati olan bir bebek masanın üzerindeki elmaya odaklanıp ismini hafızasında tutacaktır. Aynı zamanda ortak dikkat etrafta olup biten olayları diğer insanlarla paylaşma imkanı sunar. Ortak dikkat becerisine sahip bir bebek hangi olayın takip edileceğini bilir. Ortak dikkatin bebekler tarafından gösterilmemesi, özellikle otizm gibi problemlerin habercisidir.

Sosyal referans, dilimizde çok yer almayan bir terimdir. Sosyal referans almak bir çocuğun bir işi yaparken ebeveynine bakması ve ebeveyninin ona bakıp bakmadığını kontrol etmesidir. Aslında bu kontrol etme davranışı, çocuğun “Bak ben burada ne yapıyorum!” deme şeklidir. Sosyal referans almak, çocukların uygun olmayan bir davranışı yaparken de kullandıkları bir yöntemdir. Burada asıl amaç ebeveynin vereceği tepkiyi ölçmektir. Örneğin çocuk masanın üzerinde duran, annesinin çok sevdiği ve kırılabilecek bibloları almak istiyorsa bu davranışı yaparken anneye bakacak ve onun tepkisini ölçecektir. Burada ebeveynlerimize önerebileceğimiz nokta, sosyal referans almaya çalışan çocuklarınıza onları izlediğinizi belirtmenizdir. “ Aferin ne kadar güzel oynuyorsun” gibi geri bildirimlerle onları izlediğinizi anlatabilirsiniz. Uygun olmayan davranışlarda ise çocuğun bu isteğini ona yansıtabilirsiniz; “Bibloları almaya çalışıyorsun, tepkimi merak ediyorsun” gibi.

Hazal Çelik – Uzman Gelişim Psikoloğu

Yorum Yapılmamış

Düşüncelerini Paylaş

Yukarı