1 ila 2 yaş arasındaki çocuklarda dil gelişimi

Çocukların iletişim becerileri doğdukları anda başlar. İlk 12 ay boyunca, bebekler kendi dillerinin seslerini ve iletişimi öğrenirler. Bu sesleri kullanarak “pratik” yaparlar. 12 aylıkken basit kelimeleri kullanmaya başlarlar. 18 ve 24 ay arası kelime haznesinin gittikçe büyüdüğünü fark edebilirsiniz. Bu andan itibaren çocuklar basit cümleler kurmaya başlarlar.

İşte 1-2 yaş arasında çocuğunuzun dil becerisini geliştirmeyi amaçlayan birkaç öneri ve etkinlik:

12-18 AY ARASI

12 ile 18 ay arasındaki çocuklar gördüklerini işaret etmek ve isteklerini ifade etmek için basit sözcükler kullanırlar. (Örneğin; “bu”)

Bu yaşta olan küçük çocuklar kitaplara bakmayı severler, özellikle de çok resimli olanlara.

Bir hikaye okuduğunuzda, adlandırılan resimleri göstererek katılabilirler ya da kendiliğinden adlandırabilirler.

Onun için yapabilecekleriniz

Çocuğunuzun söylediklerini tekrarlayın ve adlandırdığı nesneyi ona gösterin veya verin,  örneğin; ona süt verirken “Evet, bu süt!” deyin. Bunu yaparak, söylediklerini anladığınızı ona göstermiş olursunuz. Ayrıca söylediklerine önem verdiğinizi ve konuşma çabalarının sonuç verdiğini bilir ve benimser.

Çocuğunuzun kelimelerini ve cümlelerini tamamlayın, örneğin; “elma” derse, “Evet, tatlı elma” veya “tatlı elma” derse, “tatlı elma yiyorsun” deyin. Bu tür kelimeleri ekleyerek kullanımlarını öğretirsiniz.

Ritmli cümleleri olan kısa hikayeler anlatın. Çocuğunuzun ilgisini çekebilecek figürlü ve eğlenceli nesneler içeren bol renkli ve resimli kitaplara birlikte bakın. Bu da çocuğunuzun kelime ve sesleri öğrenmesine yardımcı olacaktır.

Ses tonunuzu ve yüz ifadelerinizi değiştirerek çocuğunuza bir hikaye okuyun. Ona çeşitli sesler çıkartın, örneğin; bir hayvan resmi gösterin ve o hayvanın sesini taklit edin. Bunu yaparak çocuğunuzun dikkatini kendinize çekmiş olursunuz ve etkinliği onun için eğlenceli bir hale getirirsiniz.

Çocuğunuzun söylediği kelimeleri bir not defterine yazabilirsiniz, böylece dil gelişimini takip etmiş olursunuz ve zaman geçtikçe onun harikalar yarattığını görebilirsiniz!

18-24 AY ARASI

Bu dönemde çocuğunuzun kelime haznesi hızla artar.  Ayrıca bu döneme “kelime patlaması” adını verebiliriz.  Şu anda çocuğunuzun söylediği bütün kelimeleri hatırlamaya çalışırsanız, bunun çok da kolay olmayacağını anlarsınız! Bu zaman zarfında çocuğunuz yaklaşık 50 kelimelik bir hazneye sahiptir (ama tabii bu rakamdan daha fazlasını anlamaktadır).

Küçük çocuklar birçok kelime kullanmaya başladıkları anda genel olarak iki kelimelik basit cümleler kurarlar; “Anne gel” gibi.

Öte yandan, bazı sesleri çıkarmakta zorlansalar bile çoğu kelimeyi anlaşılır şekilde söylemeyi öğrenirler.

Bu yaşta, kitaplardaki resimleri işaret ederek adlandırabilirler ve kısa ve basit sohbetler üretebilirler.

Onun için yapabilecekleriniz

Çocuğunuzun kelimelerine eklemeler yapın, örneğin; “kedi” derse, cevap olarak ona “ Evet, bu siyah bir kedi” diyebilirsiniz. Bu da, henüz bağımsız olarak yapamasa bile bildiği kelimelerle uzun cümleler kurmasına yardımcı olur. Bu sayede kendisinin,  tarafınızdan dinlenip önemsendiğini hisseder.

“Kapı aç” şeklinde kurduğu iki kelimelik cümleleri anlamaya çalışın. “Evet, odanın kapısı açık” derseniz ve bu cevabın onu üzdüğünü gözlemlerseniz, size farklı bir şey demek istemiş olabileceğini aklınızdan çıkarmayın. O halde ona başka bir yol gösterebilirsiniz, örneğin; “Giriş kapısını mı açmak istiyorsun?” Bu şekilde ona farklı cümle çeşitleri sunmuş olursunuz ve o da sizin onu anlamaya çalıştığınızı hisseder.

Nerede olursanız olun, ilgisini daima gördüğü şeylere çekin. Evde, dışarıda, çıktığınız her gezide ona “Bak bu ağaç, bu kuş, bu köpek…” diyerek her şeyi adlandırın. Merakla baktığı ve gösterdiği nesneleri isimlendirin. Tekrarladığı her kelimede onu ödüllendirin, öpün, koklayın (bu pozitif pekiştirmedir), yalnız kesinlikle onu tekrarlaması için zorlamayın.

Her fırsatta onunla kitaplara bakın, ona hikayeler okuyun. Özellikle bol resimli ve her sayfasında resim halinde eylem olan kitapları tercih etmeye çalışın; bu tür kitaplar, bu yaş grubu için en iyileridir.

Kaynaklar:

  • BEAUCHEMIN, Maryse, Sylvie MARTIN et Suzanne MÉNARD. Sounds and Sentences Learning : a treasure to be discover – L’apprentissage des sons et des phrases : un trésor à découvrir. Cité de la Santé de Laval, Laval, 1999.
  • DAVIAULT, Diane. Emergence and Development of Language in children – L’émergence et le développement du langage chez l’enfant. Chenelière Éducation, Montréal, 2011.
  • PEPPER, Jan et Elaine WEITZMAN. Dual Speaking : a practical guide for parents whose children have a delay in acquisition of language – Parler, un jeu à deux : un guide pratique pour les parents d’enfants présentant des retards dans l’acquisition du langage. The Hanen Program, Toronto, 2004.
  • Editions « naitre et grandir », Québec.

 

Aysu Karaca – Uzman Nöropsikolog

 

Yorum Yapılmamış

Düşüncelerini Paylaş

Yukarı